Kto posiada prawa do utworów stworzonych przez AI?

Sztuczna inteligencja może być wykorzystywana do generowania różnych treści, takich jak teksty, obrazy, muzyka czy filmy. Jednak czy te treści podlegają ochronie prawnej i kto jest ich właścicielem?

Czym jest utwór w rozumieniu prawa autorskiego?

Prawo autorskie obowiązuje w Polsce na podstawie ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz na podstawie międzynarodowych konwencji i traktatów.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy, utworem jest każdy przejaw działalności twórczej o indywidualnym charakterze, ustalony w jakiejkolwiek postaci, niezależnie od wartości, przeznaczenia i sposobu wyrażenia. Oznacza to, że aby coś mogło być uznane za utwór podlegający ochronie prawnej, musi spełniać trzy warunki:

• być wynikiem działalności twórczej, czyli aktywności intelektualnej człowieka;
• mieć indywidualny charakter, czyli odzwierciedlać osobowość i wybory twórcy;
• być ustalone w jakiejkolwiek postaci, czyli mieć określoną formę wyrażenia.

Czy AI może być twórcą utworu?

W świetle powyższych warunków, trudno uznać AI za twórcę utworu w rozumieniu prawa autorskiego. AI nie jest bowiem człowiekiem ani nie posiada osobowości prawnej. Nie jest także zdolna do działalności twórczej w sensie aktywności intelektualnej, lecz jedynie do przetwarzania danych według algorytmów i modeli matematycznych. Nie ma także własnej osobowości ani swobody wyboru, lecz działa na podstawie parametrów i celów określonych przez programistę lub użytkownika. AI nie jest więc podmiotem prawa autorskiego ani nie może być uznana za autora utworu.

Kto posiada prawa do utworów stworzonych przez AI?

Skoro AI nie może być twórcą utworu, to kto posiada prawa do treści wygenerowanych przez AI? Niestety, na to pytanie nie ma jednoznacznej odpowiedzi. Prawo autorskie nie reguluje bezpośrednio kwestii utworów stworzonych przez AI i pozostawia wiele luk i niejasności. Można jednak wyróżnić kilka możliwych scenariuszy:

• Utwór stworzony przez AI jest uznawany za dzieło współautorskie lub pochodne i prawa do niego przysługują osobom, które wniosły wkład w jego powstanie lub udostępniły materiały źródłowe. Takie podejście zakłada jednak, że wkład tych osób ma charakter twórczy i indywidualny oraz że materiały źródłowe są chronione prawem autorskim.
• Utwór stworzony przez AI jest uznawany za dzieło służbowe lub zleceniowe i prawa do niego przysługują podmiotowi, który zlecił lub zatrudnił osobę korzystającą z AI. Takie podejście zakłada jednak, że istnieje umowa lub stosunek prawny regulujący przeniesienie praw autorskich oraz że osoba korzystająca z AI działała w ramach swoich obowiązków lub zlecenia.
• Utwór stworzony przez AI jest uznawany za dzieło osierocone i prawa do niego nie przysługują nikomu. Takie podejście zakłada jednak, że nie można ustalić ani twórcy, ani właściciela utworu oraz że utwór jest dostępny publicznie.
• Utwór stworzony przez AI nie jest uznawany za utwór w rozumieniu prawa autorskiego i nie podlega ochronie prawnej. Takie podejście zakłada, że utwór nie spełnia warunków ochrony prawnej i nie ma żadnej wartości twórczej.

W każdym przypadku należy uwzględnić rolę i wkład ludzi oraz szanować prawa i obowiązki wszystkich podmiotów. Jeśli potrzebujesz pomocy prawnej w zakresie utworów stworzonych przez AI lub innych zagadnień związanych z prawem autorskim, nasza kancelaria prawa we Wrocławiu zaprasza do skorzystania z usług.