fbpx

W dniu 28 maja br. do konsultacji publicznych został skierowany projekt ustawy „o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi”, którego założenie opisywaliśmy:  https://putz.pl/strefa-wiedzy/zmiany-w-prawie/24-badanie-trzezwosci-pracownikow-zmiany-w-prawie

Poniżej przedstawiamy podstawowe regulacje, które zawiera projekt:

  • Uchylony zostanie art. 17 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.
  • Do Kodeksu Pracy zostaną wprowadzone przepisy, które dadzą pracodawcy podstawę do przeprowadzania kontroli pracowników w zakresie obecności w organizmie pracownika:
  • alkoholu,
  • innych środków działających w organizmie pracownika jak alkohol (np. narkotyki).
  • (prewencyjna kontrola) Pracodawca będzie mógł przeprowadzać kontrolę na obecność alkoholu i innych substancji w przypadku gdy ustali (w układzie zbiorowym pracy, regulaminie albo obwieszczeniu):
  • grupę lub grupy pracowników objętych kontrolą;
  • metodę kontroli;
  • sposób jej przeprowadzania.
  • Celem przeprowadzenia kontroli będzie zapewnienie ochrony życia i zdrowia pracowników, innych osób lub ochrony mienia pracodawcy.
  • O wprowadzeniu kontroli trzeźwości lub kontroli na obecność środków działających podobnie do alkoholu pracodawca będzie musiał poinformować pracowników nie później niż na 2 tygodnie przed rozpoczęciem jej przeprowadzania, w sposób przyjęty u danego pracodawcy.
  • Kontrolę pracodawca będzie mógł przeprowadzić wyłącznie przy użyciu metod niewymagających badania laboratoryjnego.
  • Niezależnie od wprowadzenia możliwości kontroli wyrywkowej i prewencyjnej projekt ustawy wprowadza regulacje, które będą stanowić podstawę niedopuszczenia pracownika do pracy przez pracodawcę. Pracodawca nie dopuści pracownika do wykonywania pracy jeżeli:
  1. kontrola przeprowadzona zgodnie z regulacjami obowiązującymi u danego pracodawcy, o których mowa w pkt. 3 powyżej (kontrola prewencyjna) wykaże: - obecność alkoholu w organizmie pracownika, wskazującą na stan po użyciu alkoholu albo - wykaże obecność środka działającego podobnie do alkoholu w organizmie pracownika albo
  2. zajdzie uzasadnione podejrzenie, że pracownik stawił się do pracy w stanie: - po użyciu alkoholu lub spożywał alkohol w czasie pracy albo - po użyciu środka działającego podobnie do alkoholu w organizmie pracownika lub zażywał taki środek w czasie pracy. Dotyczy to pracowników nieobjętych wewnętrznymi przepisami o kontroli oraz pracowników zatrudnionych u pracodawców, którzy w ogóle nie wprowadzili zasad kontroli pracowników w omawianym zakresie.
  • W przypadku niedopuszczenia do pracy pracownika w związku z okolicznościami, o których mowa w pkt. 7 powyżej tak pracownik jak i pracodawca będą mogli żądać przeprowadzenia badania na obecność środków zakazanych przez organ powołany do ochrony porządku publicznego (np. policję). W takim przypadku badanie będzie przeprowadzane również przy użyciu metod niewymagających badania laboratoryjnego. Jednak badanie innymi metodami np. badanie krwi lub moczu (w zakresie substancji działających jak alkohol)  będzie dopuszczone jako następstwo badania przeprowadzonego przez organ do tego uprawniony lub gdy nie będzie możliwości przeprowadzenia go metodą niewymagającą badania laboratoryjnego.
  • Okres niedopuszczenie do wykonywania pracy w związku z okolicznościami, o których mowa powyżej będzie okresem usprawiedliwionej nieobecności w pracy. Jednak wynagrodzenie za ten okres będzie przysługiwało pracownikowi wyłącznie w przypadku uzyskania negatywnego wyniku badania (na obecność alkoholu albo innej substancji działającej podobnie jak alkohol).
  • Regulacje wewnętrzne dotyczące przeprowadzenia kontroli będą musiały uwzględnić sposób dostępu do nich, przechowywania oraz usuwania z dokumentacji pracodawcy (i pracownika) z uwzględnieniem ich szczególnego charakteru.
  • Powyższe regulacje obejmą także osoby, które wykonują czynności zawodowe dla pracodawcy na podstawie innego stosunku niż umowa o pracę. Oznacza to, że w przypadku współpracy z takimi osobami pracodawca również miał możliwość ich kontroli ze względu na konieczność zapewnienia ochrony życia i zdrowia pracowników, innych osób lub ochrony mienia pracodawcy. Ten obszar będzie wymagał jednak szczególnej uwagi i odpowiednich regulacji pomiędzy stronami aby nie stanowiły one podstawy do kwestionowania tego typu umów jako zawartych z naruszeniem Kodeksu Pracy. W samym uzasadnieniu do projektu ustawy wskazuj się bowiem „Na marginesie warto zauważyć, że zawarcie umowy cywilnoprawnej bądź umowy o współpracę w warunkach charakterystycznych dla stosunku pracy jest niedopuszczalne. W stosunku do osób, z którymi zawarto takie umowy z naruszeniem przepisów K.p., projektowane przepisy będą miały zastosowanie wprost, nie zaś odpowiednio”.
  • W związku z ze zmianami w wyżej omawianym obszarze dokonano również zmiany regulacji dotyczących możliwości nałożenia na pracownika kary upomnienia, kary nagany lub kary pieniężnej m.in. poprzez dodanie okoliczności, która uprawnia pracodawcę do nałożenia na pracownika kary o okoliczność stawienia się do pracy w stanie po użyciu środka działającego podobnie do alkoholu lub zażywanie środka działającego podobnie do alkoholu w czasie pracy.